روشنفکران ایرانی از عصر قاجار تاکنون به شیوه‌های مختلف سعی در بازتنظیم نسبت میان سنت و تجدد داشته‌اند. الگوی پژوهشی پیشنهادی روشنفکران دینی به رهبری فکری سروش و شبستری حامل این دغدغه و شکل مسلط پژوهش درباره این موضوع در پس از انقلاب بوده است، اما در دوره معاصر نقادی‌های متفاوتی از این الگو عرضه شده است که باعث خلق گونه جدیدی از الگوی پژوهشی تحت عنوان "نواندیشی دینی" گردیده است که در تقابل با روشنفکری دینی سعی در هویت‌یابی خود دارد. مقاله اخیر آقای آرش نراقی تحت عنوان "مرجعیت فکر دینی" در استمرار این مناظره فکری اخیر است. اگرچه این دگرسانی خلق شده از مزایایی برای فهم تحولات فکری ایران معاصر برخوردار است، اما تأکید یک سویه بر آن مانع درک پیچیدگی محیط فکری است که روشنفکران دینی و نواندیشان دینی برآمده از آن هستند. در سطور آتی سعی خواهد شد نکاتی را در باب ماهیت این پدیدارهای فکری و بهبود شیوه بازنمایی آن عرضه نمایم.