بحران آزادی در ایران و خطر جریان های چپ و سلطنت طلب
بحران آزادی در ایران
- فهم آزادی در ایران با چالشهایی مواجه است و دو رویکرد برای آن وجود دارد: یادگیری از الگوهای غربی یااختراع دوباره مفهوم آزادی.
- جامعه ایرانی به نظر میرسد که تمایلی به یادگیری از غرب ندارد و بیشتر به دنبال بومیگرایی است .
روشنفکران و گفتمان بومیگرایی
- روشنفکران ایرانیبه جای استفاده از تجربیات غربی، در تلاشند تا مفاهیم جدیدی از آزادی را اختراع کنند که این خود به یک معضل عمومی تبدیل شده است.
- گفتمان بومیگرایی در میان روشنفکران و حتی در میان سلطنتطلبان زنده است و به نظر میرسد که این جریانها به جای گفتگو، در حال تقویت تعارضات هستند.
چالشهای سیاسی و اجتماعی
- روشنفکران لیبرال در ایران به نظر میرسد که تلاش کمی برای گفتگو با یکدیگر دارند و این کمبود گفتگو میتواند به بحران آزادی دامن بزند.
- در میان اپوزیسیون، نشانههای مثبتی برای گذار از جمهوری اسلامی مشاهده نمیشود و کشمکشهای داخلی به جای هماندیشی غالب است.
خطرات چپها و سلطنتطلبها
- چپها و سلطنتطلبها ممکن است به عنوان خطراتی برای آینده ایران شناخته شوند، زیرا هر یک بر این باورند که موضع سیاسیشان بهترین است.
- تنوع سیاسی به خودی خود خطرناک نیست، اما اگر به گفتگو و هماندیشی منجر نشود، میتواند به تعارضات جدیدی منجر شود.
ضرورت همگرایی و گفتگو
- برای عبور از بحران آزادی، نیاز به همگرایی و گفتگوهای انتقادی وجود دارد تا هستههای فکری و سیاسی حول ایده آزادی شکل بگیرد.
- روشنفکران و سیاستمداران باید به جای تمرکز بر اختلافات، به دنبال راهکارهای مشترک باشند و از ستیز و بیاعتباری یکدیگر پرهیز کنند.
نتیجهگیری
- بحران آزادی در ایران نیازمند توجه به باورهای جمعی، ساختار اجتماعی و نهادهای حقوقی است و باید به صورت جامع به آن پرداخته شود.
- برای ایجاد یک جامعه آزاد، باید به تغییرات فرهنگی و اجتماعی توجه کرد و از تجربیات تاریخی بهره برد.
لینک مصاحبه:
نوشته های مشابه
اصلاح، انقلاب و آینده ایران در گفتگو با دکتر اکبر کرمی
گفتگوی اکبر کرمی با دکتر مهدی کاظمی زمهریر
موضوع گفتگو: اصلاح، انقلاب و آینده ایران؛
در این گفتگو دی...
درباره ناسیونالیسم و فدرالیسم
«قومگرایان» و «ایرانشهریها»، در یک فرض ناسیونالیستی با هم اشتراک نظر دارند: «هر ملتی بایستی یک دولت باشد.» قومگرایان تلاش میکنند، اثبات نمایند که ایران از چندین ملت تشکیل شدهاست و در نتیجه، هر ملتی حق دارد درباره جدایش/ماندن در پیکره کشور تصمیمگیری کند. ایرانشهریهای نیز در مخالفت با قومگرایان معتقدند که ایران کشوری با یک ملت واحد است و بایستی در قالب یک دولت، متحد باقی بماند. آنها برای اثبات این نکته، کثرت موجود در اجتماع ایرانی را منکر میشوند تا تائیدی بر این ایده باشد که: هر ملتی یک دولت است.
تفکر سنتی و بحران جمهوریت
تجربه جمهوریت در ایران، تجربهای پیوندی است. منظور از سرشت پیوندی تجربه جمهوریت، ظهور آن در تلفیق با تفکر سنتی می باشد، که در قالب جمهوری اسلامی بازنمایی شده است. در 4 دهه گذشته، برخلاف استعاره ظرف و مظروف که برای تشبیه رابطه این دو بعد توسط بنیانگذاران جمهوری اسلامی بکار رفته، شاهد تنشهای مداوم میان این دو بعد هستیم.
در سخنرانی «تفکر سنتی و بحران جمهوریت» سعی کرده ام به ابعاد و ریشه های تعارض میان درک سنتی از سیاست و حکمرانی، و حکومت جمهوری بپردازم.
سخنرانی معنای جمهوری
در سخنرانی «معنای جمهوری»، ضمن طرح مساله بحران جاری و ماهیت جنبش مهساامینی، به توضیح نظریه جمهوری خواهی کلاسیک در سطح دولت و حکومت می پردازد. سخنران ابتدا تعریف از جمهوری و حکومت جمهوری ارایه می کند. سپس، برداشت این نظریه را از دولت و اجتماع سیاسی روشن می سازد. همچنین، توضیح اصول حاکم بر این نظریه و معیارهای سامان دهی نهادهای حکومتی بخش نهایی این سخنرانی است.
روند ساخت انسجام ملی در ایران: رویکرد تاریخی-جامعه شناختی
در این مقاله، نگارنده به بررسی «روند ساخت انسجام ملی در ایران» می پردازد. نگرش مسلط به انسجام ملی در ایران ، رهیافت فرهنگی است. این رهیافت بر این تصور استوار است که جامعه ایرانی دارای هویتی پیشینی و یکپارچه است و صرف آگاهی به آن باعث شکل گیری انسجام ملی می گردد.طرفداران نگرش پیشینی به انسجام، ایران باستان و اسلام را به مثابه منبعی برای خلق هویت مشترک مورد استفاده قرار می دهند.اما، رویکرد هویتی از دیدن پیچیدگی ها و تکثر موجود در اجتماع ایرانی ناتوان است.
جامعه و ستیزشهای آنتاگونیستی
در جهان شبکههای اجتماعی، هر روز شاهد انواع کمپینهایی هستیم که ما را به پیوستن به یکی از اردوگاههای سیاسی و اجتماعی دعوت میکند. طوفانهای توئیتری تا پستهای اینستاگرامی که به صورت ویروسی در بستر شبکههای اجتماعی گسترش مییابند، حسی از تنش و ستیزش را به درون ذهنیت جمعی تزریق میکنند. در عصری که مطبوعات محور ساخت ذهنیت جمعی بودند، تیترهای روزنامهها و مجلات نقشی مشابه را بازی میکردند. ابزارها تغییر کرده است، اما گویی منازعهها و ستیزشهای اجتماعی که به قطبیسازی جامعه منجر میشوند، پابرجا هستند.
چالش های نمایندگی و نیاز به تغییر کنشگران
اعتراض های جاری در جامعه، نشان از گسیختگی رابطه میان نهادهای سیاسی و بخش هایی از جامعه، و ظهور بحران نمایندگی است و بازیگران سیاست رسمی توانایی بازنمایی مطالبات عمومی را ندارند.
✔️ 10 مانع توسعه سریع ایران
در ادبیات رهبران سیاسی کشور ایده رشد بالا و تبدیل شدن به قدرت برتر منطقه موج می زند، اما چرا سرعت توسعه ایران پایین است. چرا امکان توسعه سریع برای ما همانند کشورهای شرق آسیا مهیا نیست؟ دلایل زیر سعی در پاسخ دادن به این پرسش را دارد.
شرایط امکان جامعه شناختی نظریه عدالت رالز
هدف من از این سخنرانی بررسی مفهوم « وضعیت نخستین(Original Position) » در نظریه رالز با رویکردی جامعه شناختی است.از نظر رالز، اصولی که اشخاص در وضعیت نخستین و حجاب جهل برای سامان دادن به توزیع منافع در زندگی اجتماعی توافق می کنند، اصول عدالت است. با وجود خصلت ابتکاری مفهوم وضعیت نخستین و حجاب جهل(veil of ignorance)، از نظر منتقدان، این مفهوم بیش از حد انتزاعی است و از واقع گرایی جامعه شناختی برخوردار نیست. بنابراین، سوال این است که: آیا می توان وضعیت نخستین را به گونه ای تصور کرد که بدون فرض گرفتن مفهوم حجاب جهل، شهروندان هنوز آماده انتخاب اصول عدالت رالزی باشند؟
گریزناپذیری “سکولاریسم”
بحث درباره سکولاریسم معمولاً" به دو صورت پیگیری میشود: الف) لغوی، ب ) اندیشهای. در مباحث لغوی، شاهد رجوع به لغتنامهها و دایرهالمعارفها برای فهم معنای کلمات و مفاهیم هستیم. این واژه بیش از هر چیز با رویکردی زبانشناسانه و تاریخی مورد کاوش قرار میگیرد: چه زمانی پدیدار شده است؟ از چه ریشهای مشتق شده است؟ چه معانی داشته و دچار چه تحولاتی در طول تاریخ از حیث معنا گردیده است؟ در مباحث اندیشهای نیز سکولاریسم چونان ایده ذهنی است که با رجوع به متون فلسفی و کلاسیک میبایست فهمید شود. مجادله اصلی در این رویکرد، مجادله میان روایتهای مختلف از نظم اجتماعی و سیاسی است: آیا میبایست میان نظم سیاسی ـ اجتماعی و عقاید دینی پیوند وجود داشته باشد؟ اگر بله، چرا و اگرنه باز چرا؟ در درون اندیشه دینی هم پرسش به این سؤال ختم میشود که آیا اندیشه دینی با سکولاریسم سازگار است یا نه؟ یا اینکه آیا امکان روایتی سازگار با آن وجود دارد یا نه؟ اما، سکولاریسم بیش از آنکه یک واقعیت ذهنی، زبانی یا لغوی باشد، امری عینی است که در پیکره اجتماعی ساخته میشود و عینیتیابی آن نه تابع تعاریف ما از مفاهیم است و نه تابع روایتهای ما از سرشت زندگی اجتماعی.