خانه / یادداشت ها / به یاد استاد فیرحی: در تقلای تداوم رابطه دین و سیاست

به یاد استاد فیرحی: در تقلای تداوم رابطه دین و سیاست

  1. استادی بود که دانشجویان خود را مجذوب می کرد. رساله های افلاطون و ارسطو را می گشود و خوانش خود را از آنها عرضه می نمود. دانشجویان بر گردش حلقه زده بودند و مبهوت وی، نکته سنجی هایش را یاداشت می کردند. در انتهای دو ترم بهره مندی از استاد، از ما در مورد شیوه تدریسش پرسید. همه گرم تعریف و تمجید بودند و من – به نقد یا اعتراض – به او گفتم: شیوه تدریس شما پیامبرانه است. آثار بزرگان را می گشائید و چنان آنها را تفسیر می کنید که گوئی در همان لحظه این تفاسیر همچون وحی از عالم بالا نزول یافته است؛ به من لبخندی زد .
  2. در سال های بعد همیشه او را به مثابه استاد و پژوهشگر بجد گرفته بودم. سال های حضورم در قم این ذهنیت را در من القاء کرده بود که در میان حوزویان دانشگاهی، وی از جدی ترین و بهترین آنها در حوزه اندیشه سیاسی اسلام است. گمان می کردم راه آینده از جائی آغاز خواهد شد که دیالوگ فیرحی با نواندیشان دینی و متفکران دانشگاهی همچون جواد طباطبایی به پایان می رسد.
  3. آثار متاخر استاد فیرحی برای من حالتی دوگانه داشت. از یک سو، تقلای وی برای گشودن راهی دیگر را می ستودم و از سوی دیگر، در آنها نوعی روایت انحطاطی از اندیشه و تفکر را می یافتم. امروز که به پایان حیاتش می اندیشیدم این ویژگی بیشتر در ذهنم برجسته می شود. شاید بتوان گفت او بدیل سیدمحمد خاتمی در عرصه فکری بود. اگر سیدمحمد خاتمی در عرصه سیاسی از برهه ای به این فراست رسید که بسط ایده اصلاحات در نهایت به نفی وضع موجود می انجامد، داود فیرحی نیز به این آگاهی نظری رسیده بود که ایده های روشنفکرانه در نهایت به نفی دین در عرصه اجتماعی خواهد انجامید. از این رو، او به راهی در عالم نظر رفت که سید محمد خاتمی در عالم عمل؛ او تلاش کرد، با فروکاست ایده های متجددانه، آنها را در سطح و اندازه ای با ادبیات فقهی پیوند دهد که به نفی آن نیانجامد؛ اگر امکان حکمرانی مدرن تمام عیار در پیوند با فقه ممکن نیست، پس این تجدد است که باید به سطحی تقلیل یابد که به نفی مشارکت فقه در عرصه عمومی نیانجامد.
  4. احساس می کنم، رفتن داود فیرحی تنها به معنای غیبت یک تن از بیشمار پژوهشگران اندیشه سیاسی نیست؛ با مرگ وی نواندیشان حوزوی یکی از مهم ترین شخصیت های فکری مولد خود را در برهه حساس تاریخی کنونی از دست دادند که بیش از هر زمان دیگری به وجودش نیاز داشتند. شخصیتی که امید داشت شاید بتوان در زمانه چرخش جدید تاریخی که در افق ما در حال نمایان شدن است، این چرخش را در پیوند میان حوزه و دانشگاه به سرانجام رساند.

 

لینک مقاله در سایت دین آنلاین

درباره‌ی دکتر مهدی کاظمی زمهریر

همچنین ببینید

معضلات طبابت سیاسی

امروز در حال خرید میوه، یکی از همسایگان مرا "دکتر" صدا زد؛ فروشنده به گمان اینکه من "پزشک بدن" هستم، از تخصصم پرسید: دانپزشک هستی یا ... . احتمالا خوشحال از اینکه در همسایگی خود کسی را دارد که شاید در روزهای بیماری به کمکش بیاید؛ گفتم، دکتر هستم اما نه دکتر بدن بلکه دکتر سیاست و کار ما درمان معضلات سیاسی است. پاسخ داد، از جنگ می ترسد و دعا کرد که جنگ نشود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *